Begrippenlijst
A
Aanvrager UZI
Een zorgverlener of vertegenwoordiger van een (zorg)instelling die gemachtigd is door de wettelijk vertegenwoordiger van de (zorg)instelling om namens de (zorg)instelling aanvragen tot uitgifte van UZI-passen in te dienen bij het UZI-register. Daarnaast kan de aanvrager namens de abonnee intrekkingsverzoeken doen voor UZI-passen die onder de abonnee zijn uitgegeven.
Abonnee UZI
Een natuurlijk persoon of rechtspersoon die met het UZI-register een overeenkomst sluit waardoor deze persoon afnemer wordt van Certificatiediensten . De UZI-abonnee kan dan UZI-middelen, zoals een UZI-pas of UZI-servercertificaat, aanvragen.
AORTA
Een basisinfrastructuur, zoals gedefinieerd door Nictiz, die elektronisch berichtenverkeer tussen alle zorgpartijen mogelijk maakt. De basisinfrastructuur is het geheel van standaarden, afspraken en infrastructurele voorzieningen dat veilig elektronisch berichtenverkeer mogelijk maakt.
Application Service Provider (ASP)
Een bedrijf dat gebruik van applicaties via internet aanbiedt.
Authenticatie
Een proces waarbij iemands identiteit bevestigd kan worden of waarmee de integriteit en de herkomst van de aangeboden gegevens gecontroleerd kunnen worden.
Autorisatie
Het verstrekken van de bevoegdheid om medische gegevens van een patiënt te mogen inzien, aanpassen of bewerken. Deze bevoegdheid wordt alleen aan zorgverleners verstrekt die een behandelrelatie hebben met de betrokken patiënt. Voor anderen is inzage slechts toegestaan met toestemming van de patiënt, in noodsituaties of als de wet dit expliciet toestaat. Laatste stap in de vertrouwensketen.
B
Basisinfrastructuur
Een geheel van standaarden, afspraken en infrastructurele voorzieningen dat veilig elektronisch berichtenverkeer mogelijk maakt.
Behandelrelatie
De relatie tussen een zorgverlener en een patiënt die ontstaat en voortduurt voor de periode dat de zorgverlener medische zorg verleent aan de patiënt.
BIG-register
Register van beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg zoals bedoeld in artikel 3 en 34 van de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). Zie voor meer informatie www.bigregister.nl.
Burgerservicenummer (BSN)
Het Burgerservicenummer (BSN) is een uniek en persoonsgebonden nummer. Iedereen die bij een gemeente staat ingeschreven heeft een BSN. Het BSN staat onder andere in het Nederlands paspoort, rijbewijs of identiteitskaart.
C
College Bescherming Persoonsgegevens (CBP)
College Bescherming Persoonsgegevens. Het CPB ziet er op toe dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en beveiligd en dat de privacy gewaarborgd blijft. Zie ook: www.cbpweb.nl
E
EDP-audit
De ZSP kwalificaties zijn gebaseerd op een EDP-audit en worden uitgevoerd door Register EDP-auditors. Het normenkader voor de ZSP kwalificaties is door Nictiz gedefinieerd (ZSP-eisen).
F
Frequently Asked Questions (FAQ)
Frequently Asked Questions (FAQ) is een lijst met veelgestelde vragen over een bepaald onderwerp waarop een antwoord wordt gegeven.
Fully Qualified Domain Name (FQDN)
De volledige servernaam die nodig is voor de aanvraag van een UZI-servercertificaat.
G
Gastgebruik
Gastgebruik maakt het mogelijk voor een zorgverlener om op verschillende locaties van zorginstellingen te werken met één UZI-pas. Zorgaanbieders/medewerkers kunnen met één UZI-pas met systemen van verschillende zorgaanbieders medische gegevens van patiënten uitwisselen, mits dit is toegestaan door de zorgaanbieders én de XIS-applicaties door de betrokken leveranciers geschikt zijn gemaakt.
Gebruiksovereenkomst
Afspraken over het gebruik van de Infrastructuur worden vastgelegd in een gebruiksovereenkomst. Dit is een overeenkomst tussen de zorgaanbieder en de beheerder van de Infrastructuur, het Servicecentrum Zorgcommunicatie.
Goed beheerd zorgsysteem (GBZ)
Zorginformatiesysteem dat voldoet aan de eisen voor aansluiting op het schakelpunt.
H
Huisartswaarneemgegevens (Hwg)
De set gegevens die door een waarnemend huisarts voor een waarneming uit het dossier van een patiënt opgevraagd kan worden (professionele samenvatting) en de set die als verslag teruggestuurd kan worden (waarneembericht).
I
Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
Inspectie voor de Gezondheidszorg. Zie ook www.igz.nl.
Interoperabiliteit
De mogelijkheid dat verschillende (geautomatiseerde) systemen met elkaar kunnen werken.
Inzage gegevens
Het recht van een patiënt om een overzicht te krijgen van zorgverleners die via het schakelpunt gegevens hebben aangemeld of opgevraagd. In het overzicht staat ook welk soort gegevens is uitgewisseld.
IP-adres
Uniek identificatienummer van een computer die is aangesloten op het internet of netwerk die het mogelijk maakt dat computers elkaar kunnen vinden en identificeren
K
Kaartlezer
Apparaat verbonden aan de personal computer, waarin de UZI-pas ingevoerd moet worden om deze te kunnen gebruiken. Soms wordt het begrip smartcardreader of paslezer gebruikt.
Ketentestomgeving (KTO)
In deze testomgeving kunnen aanpassingen in software worden getest op technische en functionele eisen. In de KTO wordt gebruikt gemaakt van productie UZI-middelen en moet gebruik worden gemaakt van een ZSP. Om gebruik te kunnen maken van een KTO moet een aanvraagformulier worden ingevuld.
L
Logging
Het vastleggen van de elektronische communicatie, waardoor achteraf is vast te stellen wie toegang heeft gehad tot welke gegevens.
M
Mandateren
Overdragen van bevoegdheden bij het delegeren van taken.
Medicatiegegevens (Mg)
Een overzicht van geneesmiddelen en andere gegevens, zoals overgevoeligheden en contra-indicaties, die relevant zijn voor de behandeling van een individuele patiënt.
Medisch specialist
Een specialist werkzaam in een ziekenhuis.
N
Nictiz Nationaal ICT Instituut in de Zorg (Nictiz)
Landelijk expertisecentrum dat de ontwikkeling van ICT in de zorg ondersteunt. Zie voor meer informatie: www.nictiz.nl
P
Patiënt
Persoon die geneeskundig onderzoek of behandeling geniet of mogelijk zal genieten.
Persoonsgegevens
Gegevens als geboortedatum, woonplaats, geslacht. Deze gegevens maken een persoon uniek identificeerbaar in de Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (GBA).
S
Schakelpunt
Het schakelpunt maakt uitwisseling van medische gegevens tussen zorgverleners mogelijk.
Sessieauthenticatie
Een beveiligde SSL/TLS-verbinding tussen een werkstation van de UZI-pashouder en het schakelpunt. De berichten die vanuit dat werkstation over deze verbinding verstuurd worden, zijn dan daadwerkelijk afkomstig van de UZI-pashouder. De gebruikte UZI-pas en het UZI-servercertificaat van het GBZ moeten in deze authenticatietechniek door dezelfde zorgaanbieder (UZI-abonnee) zijn aangevraagd.
Smartcard
Een plastic pasje ter grootte van een creditcard die in een chip elektronica bevat, inclusief een microprocessor, geheugenruimte en een voedingsbron. De kaarten kunnen worden gebruikt om informatie op te slaan en zijn eenvoudig mee te nemen.
T
Tokenauthenticatie
Een beveiligde SSL/TLS-verbinding tussen een GBZ en het schakelpunt met het UZI-servercertificaat waar berichten van verschillende UZI-pashouders over verstuurd kunnen worden, die door middel van een door de UZI-pas gegenereerde token aan de juiste pashouder gelinkt worden. De gebruikte UZI-pas en het UZI-servercertificaat hoeven niet door dezelfde UZI-abonnee aangevraagd te zijn, waardoor gastgebruik mogelijk is.
U
Unieke Zorgverlener Identificatie (UZI)
Unieke identificatie (via een UZI-nummer) en authenticatie (via een UZI-pas) voor zorgverleners.
UZI-middelen
UZI-middelen (ook wel UZI-authenticatiemiddelen genoemd) is de verzamelnaam voor de verschillende producten van het UZI-register. Dit zijn de UZI-passen en het UZI-servercertificaat.
UZI-nummer
Een 9-cijferig nummer dat de UZI-pashouder of service uniek identificeert (Subject.serialnumber).
UZI-pas
De UZI-pas is een belangrijke voorwaarde voor veilige elektronische communicatie en het raadplegen van vertrouwelijke zorginformatie door zorgaanbieders en indicatieorganen. Het is net als het reguliere paspoort een belangrijk, individueel 'waardedocument'. De UZI-pas is qua uiterlijk vergelijkbaar met een bankpas. De UZI-pas bevat de elektronische identiteit van de pashouder.
UZI-pashouder
De natuurlijke persoon die gebruik maakt van de UZI-pas
UZI-register
Register van zorgaanbieders. Het UZI-register zorgt voor de unieke identificatie van zorgaanbieders. Het is gebaseerd op een Personal Key Infrastructure (PKI) die de wettelijke en fysieke identiteit koppelt aan een elektronische identiteit en deze vastlegt in certificaten. Zie ook: www.uzi-register.nl
UZI-servercertificaat
Een certificaat waarmee een dienst of apparaat, bijvoorbeeld een server wordt gekoppeld aan een rechtspersoon of andere organisatie. In het geval van een server wordt het certificaat aangeboden aan een browser, die toegang zoekt tot de server. Hierdoor kan een vertrouwende partij zekerheid krijgen omtrent de identiteit van de eigenaar van de server.
V
Verstrekte medicijnen
Medicijnen die door de apotheek aan een patiënt gegeven zijn.
Verwijsindex
Index die aangeeft waar patiëntgegevens zich bevinden. De verwijsindex is dus geen databank, de gegevens blijven bij de bron.
W
Waarneembericht (WB)
Het waarneembericht is het verslag van een consult van een waarnemend huisarts waarin de voorgeschreven medicatie en overdrachtgegevens staan.
Wet bescherming persoonsgegevens (WBP)
De belangrijkste regels voor het vastleggen en gebruiken van persoonsgegevens zijn vastgelegd in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). De Wbp heeft betrekking op alle gebruik ('verwerkingen') van persoonsgegevens, van het verzamelen tot en met het vernietigen.
Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg (Wbsn-z)
Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg. Deze wet regelt het gebruik van het BSN in de zorg. Op 1 juni 2008 is deze wet in werking getreden.
Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO)
Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst. Deze wet beschrijft de rechten en plichten van patiënten. Deze wet is van belang voor iedereen die met medische zorg te maken krijgt. Zodra een arts een patiënt gaat onderzoeken of behandelen is sprake van een geneeskundige behandelingsovereenkomst.
Wet op de Beroepen in de Gezondheidszorg (BIG)
De Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG) bevat regels voor de kwaliteit van de zorgverlening door beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg. De wet moet patiënten beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door zorgverleners.
Wettelijk vertegenwoordiger
De bij de Kamer van Koophandel geregistreerde persoon die gerechtigd is om namens een rechtspersoon op te treden.
X
XIS
Generieke afkorting voor de verschillende zorginformatiesystemen.
XIS-leverancier
Leveranciers van zorginformatiesystemen
XIS-typekwalificatie
Iedere leverancier die zijn software geschikt gemaakt heeft voor gebruik van de Infrastructuur dient een XIS-typekwalificatie te verkrijgen. Een XIS-typekwalificatie is een verklaring die door Nictiz wordt afgegeven aan de softwareleverancier indien deze alle testscripts succesvol heeft doorlopen. De XIS-typekwalificatie is een essentieel onderdeel van een zorgomgeving die aan de goed beheerd zorgsysteem eisen (GBZ-eisen).
Z
Zorgaanbieders
Verschillende categorieën van zorgverleners en zorginstellingen.
Zorginformatiesysteem
Een ICT-voorziening van een zorgverlener.
Zorgserviceprovider (ZSP)
Marktpartij die een beveiligde verbinding aanbiedt tussen GBZ en het schakelpunt en die de beheerder van het GBZ inhoudelijke ondersteuning geeft. Ook kunnen extra diensten aan de gebruikers worden geleverd.
Zorgverlener
Een zorgverlener is bijvoorbeeld een huisarts, een apotheker of een medisch specialist. In de artikelen 3 of 34 van de wet op de Beroepen in de Gezondheidszorg (BIG) staat beschreven welke beroepsgroepen zich zorgverlener mogen noemen.
ZSP-kwalificatie
Een leverancier van datanetwerken die zijn netwerk en organisatie heeft aangepast aan de eisen voor zorgserviceprovider (ZSP), krijgt een ZSP-kwalificatie. Het Programma van Eisen voor een ZSP bestaat uit eisen op het gebied van functionaliteit, implementatie en exploitatie. Op basis van een onafhankelijke audit wordt getoetst of de leverancier aan alle eisen voldoet. Als de audit succesvol is afgerond, wordt de ZSP-kwalificatie toegekend.